1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Định hướng đổi mới dạy và học đã được xác định trong Nghị quyết trung ương 4 khóa VII (1/1993) đã xác định “khuyến khích tự học” phải “Áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy năng động, sáng tạo giải quyết vấn đề ”.
Nghị quyết số 40/2000/QH10, ngày 29 tháng 12 năm 2000 của Quốc hội khóa X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã khẳng định mục tiêu của đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã khẳng định mục tiêu của đổi mới chương trình giáo dục phổ thông lần này là. “Xây dựng nội dung chương trình phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Việt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông phải quán triệt mục tiêu, yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục những mặt hạn chế của chương trình SGK, tăng cường tính thực tiễn, kĩ năng thực hành, năng lực tự học, coi trọng các kiến thức khoa học xã hội và nhân văn, bổ sung những thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh”.
Từ những yêu cầu cấp bách trên năm học (2000 – 2001) Bộ Giáo dục và Đào Tạo đã bắt đầu triển khai đổi mới chương trình SGK trung học cơ sở và đến nay đã được hoàn tất. Với chương trình mới đó, đòi hỏi giáo viên THCS nói chung, giáo viên dạy môn Địa lí nói riêng phải nắm vững chương trình, SGK cũng như phương pháp dạy học theo chương trình mới để có thể hoàn thiện trình độ bản thân góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
Việc đổi mới phương pháp dạy học đã được tiến hành triển khai rộng rãi ở tất cả các cấp học ngành học nhưng hiệu quả chưa cao. Trong thực tế một số giáo viên dạy Địa lí ở THCS đã sử dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau để nâng cao tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh nhưng học sinh vẫn thụ động, quen với cách truyền đạt một chiều từ giáo viên nên kiến thức vẫn


chưa được đào sâu. Vậy mỗi giáo viên cần sử dụng những phương pháp nào để phù hợp với từng bài, từng mục để mỗi giờ học Địa lí thật sự có hiệu quả và chất lượng. Vì những lí do trên nên đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu là :“ Vận dụng một số phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực trong quá trình dạy học Địa lí lớp 8 ở trường THCS Lương Tâm ”.

























2. NỘI DUNG
2.1. Thực trạng giảng dạy bằng PPTC ở trường phổ thông hiện nay.
2.1.1. Tình hình sử dụng PPTC trong dạy học Địa lí 8 ở trường THCS Lương Tâm.
Đa số GV dạy Địa lí lớp 8 ở trường đều áp dụng PPTC khi lên lớp. Bởi họ cho rằng chỉ có phương pháp này là thích hợp với chương trình Địa lí lớp 8 và khi áp dụng PPTC sẽ đem lại hiệu quả đáng kể nhằm làm cho HS hiểu sâu hơn về những kiến thức Địa lí sau khi học xong. Tuy nhiên, phải căn cứ vào tình hình của mỗi lớp, mỗi trường và mỗi GV mà sử dụng PPTC có hiệu quả hơn trong giảng dạy.
Bên cạnh đó, có một số ít GV thường xuyên ít sử dụng, một phần là do ảnh hưởng của lối truyền thụ truyền thống, phần khác do thời lượng một tiết học quá ngắn cho một nội dung bài học. Vì thế, gây khó khăn đến việc tiếp thu kiến thức ở HS, làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học Địa lí 8.
2.1.2. Tình hình thực tế việc sử dụng PPTC trong dạy học địa lí ở trường THCS Lương Tâm.
Nghị quyết trung ương khóa VIII khẳng định phải “đổi mới” phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho HS.
Phương pháp dạy học tích cực đã chứng minh là một phương pháp dạy học có hiệu quả và đang được sử dụng rộng rãi, phủ khắp các môn học.
Trong quá trình dạy học, hầu hết GV đều sử dụng phương pháp này cho giờ lên lớp của mình. Nhiều GV sử dụng PPTC rất tốt, phát huy tối đa ưu điểm của phương pháp. Bên cạnh đó, có một bộ phận nhỏ GV ít khai thác những điểm nổi bật của phương pháp này vì mất nhiều thời gian, sợ lớp ồn và điều kiện hạn chế.